.[۷/۲۹، ۱۲:۳۵] حسین عبیری گلپایگانی، محیط زیست سمن:
لذا بعد از آن سیل ویرانگری در شهر قم در سال 1391 مطلبی تهیه کردم با موضوع "رودخانه های بی حریم" که در کارگروه رودخانه های کمیته محیط زیست شورای شهر تهران مورد استقبال قرار گرفت و جلساتی با این موضوع با حضور مدیریت بحران شهر تهران و سازمانهای مرتبط با رودخانه ها برگزار شد.
اصل مطلب: https://www.hamshahrionline.ir/news/108012
[۷/۲۹، ۱۲:۳۶] حسین عبیری گلپایگانی، محیط زیست سمن: رودخانههای بیحریم
دریک روز تعطیل تصمیم دارید با خانواده جهت تفریح به کنار یک رودخانه اطراف شهر تهران مانند جاجرود، کرج، آهار و شکراب، قلعه چندار یا شمشک و دیزین بروید
یا با دوستان قرار گذاشتهاید به مناسبت یک برنامه نمادین زیستمحیطی مانند روز زمین پاک اطراف رودخانهای را از زباله پاکسازی کنید و یا به مناسبت هفته منابع طبیعی با کاشت درخت در حاشیه رودخانهها میخواهید این هفته را گرامی بدارید اما وقتی به رودخانه مورد نظر میرسید و میخواهید وارد بستر یا حریم رودخانه بشوید با موانع بسیاری روبهرو میشوید؛ موانعی که عملا امکان ورود به حریم یا بستر رودخانه را از شما سلب میکند. آنچه در پی میآید در واقع تصویری است از وضعیت کنونی رودخانهها با نگاه به جایگاه این زیستبومها در قوانین.
با ورود به حریم اغلب رودخانههای کشور بهویژه رودخانههای منتهی به شهرهای بزرگ ابتدا مشاهده میکنید که مسافت زیادی از کنار و حریم رودخانه توسط خانههای ویلایی که دیوار به دیوار هم هستند اشغال شده و دیوار این ویلاها درست تا لب رودخانه ادامه دارد. حال اگر بخواهید وارد رودخانه شوید بهعلت تراکم این ویلاها هیچگونه معبری برای ورود شما به کنار رودخانه وجود ندارد مگر به کوچه ای برسید که بهوسیله پلی که از روی رودخانه میگذرد وارد آن شوید وگرنه مجبور هستید به راهتان ادامه دهید تا برای ورود به رودخانه معبری پیدا شود.
ابتدای مسیر همه رودخانهها توسط خانههای ویلای اشغال شده است و وقتی خانههای ویلایی تمام شد نوبت به باغات کنار رودخانه میرسد؛ در این حالت نیز باغداران محترم با کشیدن سیم خاردار، فنس یا دیوار تا لب رودخانه (همان حریم رودخانه) از ورود شما به کنار رودخانه جلوگیری میکنند.
بسیاری از این افراد بهاصطلاح مالک به بهانه اینکه حریم رودخانه جزء املاک شخصی آنهاست از ورود شما به کنار رودخانه جلوگیری میکنند ولی درصورتی که شما مبلغی بهعنوان ورودیه به آنان پرداخت کنید به شما اجازه استفاده از کنار رودخانه داده میشود و گر نه باید به راهتان ادامه دهید. پس از گذشتن از کنار ویلاها و باغات، معبرهای کنار رودخانه نمایان میشود و تازه احساس میکنید که به کنار رودخانه رسیدهاید و دیگر مانعی برای شما جهت ورود به بستر و حریم رودخانه وجود ندارد این درحالی است که رودخانه به ارتفاعات رسیده جایی که اصطلاحا به رود دره مشهور است
[۷/۲۹، ۱۲:۳۶] حسین عبیری گلپایگانی، محیط زیست سمن: موارد قانونی جهت جلوگیری از تجاوز به بستر و حریم رودخانهها
هرچند ما گاهی شاهد وقوع سیلابهای مخرب و سهمگین با خسارات زیاد هستیم اما مهمترین دلیل افزایش خسارات سیل دخل و تصرف غیرمجاز در بستر و حریم رودخانهها و مسیلهاست. نمونه بارز آن، جاریشدن سیل در رودخانه شهر قم در سال گذشته بود. متأسفانه مسئولین محلی این استان طی سالهای گذشته حاشیه و بستر رودخانه این شهر را بهعنوان پارکینگ و محل گذر استفاده میکردند این امر سبب بروز خسارتهای سنگین سیل در این شهرستان شد. نکته در خور توجه اینکه طی سالهای اخیر افراد مختلف به روشهای قانونی و غیرقانونی به حریم و بستر رودخانهها تجاوز کرده و حریم رودخانهها را به مالکیت شخصی خود درآوردهاند. درصورتی که در سالهای نه چندان دور هر رودخانه برای خود حریم و بستری داشت؛ این حریم در شهرستانها به گل انداز رودخانه مشهور بود.
کنار هر رودخانه تا مسافت چند متری حریم آن رودخانه برای لایروبی باید آزاد باشد. همچنین در قانون توزیع عادلانه آب مصوب سال١٣٦١ مجلس شورای اسلامی، مسئولیت تعیین حدود بستر و حریم رودخانهها بهعهده وزارت نیرو قرار داده شده است اما طی سالیان گذشته ابزار و اعتبار لازم جهت تحقق این هدف و حفاظت اراضی حاشیه رودخانه و در صورت لزوم آزادسازی این اراضی در اختیار وزارت نیرو و سازمانهای تابعه قرار نگرفته است.
[۷/۲۹، ۱۲:۳۷] حسین عبیری گلپایگانی، محیط زیست سمن: اصل 45 قانون اساسی
در فصل اول قانون توزیع عادلانه آب (مواد مربوط به تعیین حریم و بستر رودخانه) آمده است: براساس اصل ۴۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آب دریاها و آبهای جاری در رودها و انهار طبیعی و درهها و هر مسیر طبیعی دیگر اعم از سطحی و زیرزمینی، سیلابها و فاضلابها و زهآبها و دریاچهها و مردابها و برکههای طبیعی و چشمهسارها و آبهای معدنی و منابع آبهای زیرزمینی از مشترکات بوده و در اختیار حکومت اسلامی است و طبق مصالح عامه از آنها بهرهبرداری میشود. مسئولیت حفظ و اجازه و نظارت بر بهرهبرداری از آنها به دولت محول میشود.
همچنین هر رودخانهای برای خود بستر و حریمی مخصوص دارد که این حریم رودخانهها را هیچ کس نمیتواند به مالکیت شخصی خود در بیاورد و براساس مصوبه شورایعالی امنیت ملی هرگونه ساخت و ساز در حریم زیستمحیطی رودخانهها ممنوع بوده و در صورت مشاهده براساس قوانین تخریب میشوند.
حریم رودخانههای تهران
در چند سال اخیر توسعه تهران، موجب تشدید روند ساختوسازهای غیرمجاز در حریم رودخانههای تهران شده است بهگونهای که علاوه بر منازل مسکونی، هتلها و رستورانهای زیادی در این مناطق احداث شده است. با توجه به ساخت و سازهای غیرقانونی در حریم رودخانههای کرج، جاجرود و دیگر رودخانههای اطراف شهر احتمال افزایش خسارات ناشی از سیلاب برای تهران وجود دارد. همچنین پساب و زبالههای این مناطق باعث آلودگی شدید آب این رودخانهها شده و سلامت شهروندان را تهدید میکند.
آییننامه بستر و حریم رودخانهها
در ماده یک آییننامه مربوط به بستر و حریم رودخانهها، انهار، مسیلها، مردابها، برکههای طبیعی و شبکههای آبرسانی، آبیاری و زهکشی، در تعریف رودخانه، نهر طبیعی، بستر و حریم رودخانه آمده است: رودخانه، مجرایی است طبیعی که آب بهطور دائم یا فصلی در آن جریان داشته باشد.
نهر طبیعی: مجرایی است که آب بهطور دائم یا فصلی در آن جریان داشته و دارای حوضه آبریز مشخصی نباشد.
بستر: آن قسمت از رودخانه، نهر یا مسیل است که در هر محل با توجه به آمار هیدرولوژیک و داغاب و حداکثر طغیان با دوره برگشت 25ساله به وسیله وزارت نیرو یا شرکتهای آب منطقهای تعیین میشود. در مناطقی که ضرورت ایجاب میکند سیلاب با دوره برگشت کمتر یا بیشتر از 25ساله ملاک محاسبه قرار گیرد، سازمانهای آب منطقهای حسب مورد با ارائه نقشههای مربوط و توجیهات فنی از حوزه ستادی وزارت نیرو مجوز لازم رااخذ خواهند کرد. تغییرات طبیعی بستر رودخانهها، مسیلها یا انهار طبیعی در بستر سابق تأثیری نداشته و بستر سابق کماکان در اختیار حکومتاسلامی است، لیکن حریم برای آن منظور نخواهد شد.
حریم: آن قسمت از اراضی اطراف رودخانه، مسیل، نهر طبیعی یا سنتی، مرداب و برکه طبیعی است که بلافاصله پس از بستر قرار دارد و بهعنوان حق ارتفاق برای کمال انتفاع و حفاظت آنها لازم است و طبق مقررات این آییننامه توسط وزارت نیرو یا شرکتهای آب منطقهای تعیین میشود. حریم انهار طبیعی یا رودخانهها اعم از اینکه آب دائم یا فصلی داشته باشند، از یک تا 20متر خواهد بود که حسب مورد با توجه به وضع رودخانه یانهر طبیعی یا مسیل از هر طرف بستر به وسیله وزارت نیرو تعیین میشود.ماده 2 - در ماده دوم این آییننامه اینچنین آمده است: بستر انهار طبیعی و کانالهای عمومی و رودخانهها اعم از اینکه آب دائم یا فصلی داشته باشند و مسیلها و بستر مردابها و برکههای طبیعی در اختیار حکومت جمهوری اسلامی ایران است
[۷/۳۱، ۱۱:۴۵] حسین عبیری گلپایگانی، محیط زیست سمن: ۳۱ ژوئیه یا نهم مرداد ماه
#روز_جهانی_رنجر و یا #روز_جهانی_محیطبانان ، #روز_جهانی_جنگلبانان
هر ساله در سراسر جهان روز ۳۱ ژوئیه یا نهم مرداد ماه مراسم بزرگ داشت روز جهانی رنجر( جنگلبان و محیطبان ) جشن گرفته می شود تا یاد و خاطره محیطبانان و جنگلبانانی که در حین انجام وظیفه کشته یا مجروح شده اند گرامی داشته شود.
این روز بهانهای است براي گرامیداشت و تکریم انسانهایی که از جان و آسایش خود در راه حفظ و نگهداری محیط زیست ،حیات وحش ، جنگلها، مراتع و عرصههای طبیعی كشور میگذارند تا این میراث ارزشمند را در اختیار آیندگان قرار دهند. جنگلبانان و محیطبانان ایثارگران بی نام و نشانی هستند که در شرایط آب و هوایی سخت اعم از گرما و سرمای شدید و با امکاناتی محدود در انجام وظیفه حتی جان خود را فدا می کنند
محیطبانان و جنگلبانان با وجود مشکلات و خطرات این شغل همچنان به حفاظت از محیطزیست و منابع طبیعی میپردازند و ۳۱ ژوئیه یا نهم مرداد ماه روزی است برای سپاسگزاری از آنها، این روز فرصتی است برای ارج نهادن از بزرگ مردانی که در جهت حفاظت و حمایت محیط زیست و منابع طبیعی از جنگل ها و مراتع زیستگاه طبیعی جانوران و حتی انسان جان فدایی های بیشمار کرده اند. امید است هر یک از ما خود هنگام حضور در محیط زیست و طبیعت خود را یک محیطبان و یا یک جنگلبان دانسته و برای پیشگیری از تغییر و تخریب محیط زیست و طبیعت از تلاش بی وقفه کوتاهی نکنیم.
تاریخچه روز جهانی رنجر( جنگلبانان و محیطبانان )
اولین روز جهانی رنجر در سال 2007 برگزار شد، این تاریخ نشان دهنده پانزدهمین سالگرد تاسیس IRF (International Ranger Federation - IRF)مخفف فدراسیون بین المللی رنجر است. این سازمان در سال 1992 تاسیس شد.
[۸/۱، ۱۲:۱۲] حسین عبیری گلپایگانی، محیط زیست سمن: طرح حذف و ساماندهی ظروف یکبار مصرف پلاستیکی در توزیع نذورات و درمراسمهای ملی و جشنها از ایده تا عمل
ورود میهمانانی ناخوانده به زندگی مردم
چند سالی است پای ظروف یکبار مصرف پلاستیکی به صورت میهمانان خوانده یا ناخوانده بر سر سفره و زندگی مردم باز شده است . شاید شما هم پس از مراسمهای مذهبی و یا مراسمهای ملی و ایام جشن ها از نزدیک شاهد ریختن ظروف یکبار مصرف پلاستیکی مانند بطری های نوشابه ، لیوان ، ظروف غذا ، قاشق و چنگال در پیاده رو ، کوچه ، خیابان ، نهر، جوی و کانال آب باشید و همچنین در جشن های و غم های خانوادگی و خرید های روزانه مواد غذائی از مراکز فروش و اغذیه فروشی ها از این ظروف زیاد استفاده می شود و شاید این موضوع افزایش مصرف مواد غیر قابل تجزیه در طبیعت باعث دل نگرانی و ناراحتی شما نیز شده باشد.
اگر تا چند سال پیش به علت فانتزی بودن ظروف یکبار مصرف پلاستیکی ، مردم فقط در موارد خاص از آنها استفاده می کردند ولی درچند سال اخیر به علت گرایش مردم به مصرف این ظروف ، روز به روز ظروف پلاستیکی درمدل های جدید و با تنوع و سایزهای مختلف ولی با کاربرد یکسان تولید می شوند و اگر در سالهای گذشته از مواد پلاستیکی فقط برای تولید نایلکس و وسایل بسته بندی استفاده می شد ،ولی امروز برای بطری های آب و نوشابه ،ظرف غذا ، قاشق ، چنگال ، لیوان ، سفره نان و برای بسته بندی مواد غذای مانند شیر ، پنیر، ماست ، خامه ، عسل و بقیه مواد خوراکی و همچنین برای انواع بسته بندی ها مانند مواد دارویی ، بهداشتی و صنعتی نیز استفاده های زیادی می شود حتی برای بسته بندی تنقلات کودکان ( با توجه به حساسیت سلامتی آنان ) مانند چیس ؛ پفک ؛ لواشک و دیگر هل هول ها از این ظروف استفاده می شود.
از پیداش و شروع استفاده از ظروف یکبار مصرف پلاستیکی در کشورمان بیش از سی سال می گذرد . ولی در عرض چند دهه اخیر سرعت تولید این ظروف آنچنان سرسام آور بالا رفته است که میزان تولید آن به بالای صدها هزار تن در سال می رسد با یک حساب سر انگشتی به ازای هر ایرانی ( از کودک، نوجوان و پیر) در سال تقریبا" 10 کیلو مواد نفتی به پلاستیک یکبار مصرف تبدیل می شود که با توجه به جدی نگرفتن بازیافت پسماند این مواد در ایران ، میزان خیلی زیادی از این مواد پس از مصرف در طبیعت رها می شود و هر ساله به همین مقدار یا بیشتر ظروف پلاستیکی به مواد باقیمانده در طبیعت اضافه می شود. طبق پیش بینی کارشناسان محیط زیست در صورتیکه روند تولید ظروف پلاستیکی همچنان ادامه داشته باشد در چند سال آینده یک قشری از خاک سطح زمین های کشاورزی کشوری ایران به این مواد آغشته می شود که می تواند باعث خسارتهای غیر قابل جبران به محیط زیست ، منابع طبیعی و سلامت مردم وارد کند .
[۸/۱، ۱۲:۱۳] حسین عبیری گلپایگانی، محیط زیست سمن: تاریخچه و محل اجرای طرح فرهنگی حذف و ساماندهی ظروف یکبار مصرف پلاستیکی
در سال 1387 فعالین محیط زیست تصمیم به اجرای طرح فرهنگی گرفته اند آنان بهترین ایام جهت اجرای طرح فرهنگی " حذف و ساماندهی ظروف یکبار مصرف پلاستیکی " را ایام ماههای محرم و صفر در نظر گرفتند ( بعلت بالا بودن مصرف این ظروف در نذری ها ) . لذا با کمک گرفتن از تشکلهای زیست محیطی و سازمانهای دولتی مرتبط با محیط زیست ( مانند شهرداری ها ، شورای شهر ، سازمان محیط زیست ، سازمان بازیافت ، دانشگاه های علوم پزشکی و وزارت بهداشت ) و نهاد های مذهبی و دینی ( مانند سازمان تبلیغات اسلامی و ستاد امور مساجد و هئیت های عزاداری ) و مردم طرح عملیاتی شد .
جهت عملیاتی کردن این طرح فرهنگی سه مرحله کار می بایستی انجام می شد که عبارتند از .
الف - ابتدا باید برای اجرای طرح ، ستادی تشکیل می شد و اعضای ستاد انتخاب می شدند همچنین اعضای ستاد باید از کسانی انتخاب می شدند که هم کارشناس و صاحب نظر باشند و در مرحله بعد پیدا کردن محلی جهت تشکیل ستاد و برگزاری جلسات بود ، با توجه به اینکه سرکار خانم دکتر ابتکار یکی از اعضای شورای شهر تهران بودند و چند سالی بود که با تشکلهای زیست محیطی همکاری خوبی داشتند و همچنین با راه اندازی کمیته محیط زیست شورای شهر در آن دوره ، پی گیر رفع مشکلات زیست محیطی شهر تهران بودند لذا برای همکاری ایشان با این طرح فرهنگی با ایشان مکاتبه شد ،که با استقبال گرم ایشان روبرو شد و ایشان به غیر از قول همکاری خود همچنین قول همکاری کمیته محیط زیست شورای شهر را نیز دادند همچنین با در اختیار قرار دادن سالن جلسات شورای شهر تهران برای اجرای طرح ؛ مشکل محل ستاد را نیز حل نمودند.
[۸/۱، ۱۲:۲۳] حسین عبیری گلپایگانی، محیط زیست سمن: ب – تشکیل ستاد فرهنگی و برگزاری همایش : ستاد با حضور سرکار خانم دکتر ابتکار ، فعالین محیط زیست ، متخصصین و اساتید محیط زیست ، بهداشت و علوم دینی تشکیل شد و جلسات نیز درسالن جلسات شورای شهر تهران با موضوع " حذف ؛ ساماندهی استفاده از ظروف یکبار مصرف پلاستیکی در هئیات مذهبی " برگزار شد که در جلسات با حضور نمایندگان و کارشناسان سازمان تبلیغات اسلامی ، سازمان بازیافت ، ستاد رسیدگی به امور مساجد ، ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران ،نمایندگان محیط زیست 22 منطقه شهرداری تهران؛ وزارت بهداشت ؛تشکلهای زیست محیطی ، اداره سلامت شهرداری تهران ، نمایندگان دانشگاه های علوم پزشکی (تهران ،ایران و شهید بهشتی ) ، نماینده اداره محیط زیست شهر تهران و یکی از تولید کنندگان ظروف یکبار مصرف گیاهی حضور داشتن . در این جلسات بیشتر مشکلات این ظروف از نظر علمی ، بهداشتی و زیست محیطی بررسی می شد و در پایان پیشنهاد یک همایش نیز داد شد که این همایش در سالن همایشهای منطقه 10 شهرداری تهران که با حضور اعضای ستاد و جمعی از ائمه جماعت شهر تهران و مردم برگزار شد. ج -همزمان با پی گیری موضوع کار فرهنگی ظروف یکبار مصرف در کمیته محیط زیست شورای شهر همچنین با نمایندگان تعدادی از مناطق شهرداری شهر تهران که در جلسات ستاد حضور داشتن مذاکره شد تا تعدادی از نواحی جهت اجرای طرح به صورت پایلوت انتخاب شوند و این طرح فرهنگی در این نواحی اجرائی شود که در نهایت مناطق 15 و 19 شهرداری تهران( ناحیه یک منطقه 15 و ناحیه پنج منطقه 19 ) جهت اجرای شدن این طرح فرهنگی انتخاب شدند.
[۸/۱، ۱۲:۲۴] حسین عبیری گلپایگانی، محیط زیست سمن: فعالین محیط زیست و ظروف یکبار مصرف پلاستیکی
در چند دهه اخیر که تولید ظروف یکبار مصرف پلاستیکی با روند رو به رشد شدیدی مواجهه شده است ، این افزایش تولید، باعث دل نگرانی های شدید دوستداران محیط زیست شده است لذا در چند سال اخیر جمعی از فعالین محیط زیست برای حل معضل زیست محیطی ظروف یکبار مصرف پلاستیک فعالیت های فرهنگی و اجرائی را شروع کرده اند که اجرای طرح فرهنگی " حذف و ساماندهی ظروف یکبار مصرف پلاستیکی " از جمله فعالیتها می باشد . با توجه به اینکه اجرای این طرح دو مرحله ای می باشد که شامل :
الف – حذف : ابتدا فعالیتها روی موارد حذف ( یک کار فرهنگی می باشد ) این ظروف شروع شد لذا از مردم در خواست شد با عدم مصرف و یا کاهش مصرف خود و یا با جایگزینی ظروف گیاهی و یا ظروف چند بار مصرف در این طرح فرهنگی شرکت کنند ولی با توجه به اینکه ظروف پلاستیکی چنان در زندگی مردم وارده شده اند که حذف آنان در کوتاه مدت ناممکن است همچنین در کشور میزان تولید ظروف گیاهی نسبت به ظروف پلاستیکی کم می باشد ( پنج در صد به نود پنج در صد ) و لذا بحث ساماندهی استفاده از این ظروف نیز در دستور کار قرار گرفت .
ب – ساماندهی : در این مرحله از طریق کار اجرای از قبیل "تفکیک ، جمع آوری ، بازیافت و استفاده مجدد " به ساماندهی و استفاده از ظروف پلاستیکی مصرفی پرداخت می شود. در این مرحله از مردم خواسته می شود به جای ریختن این ظروف در میان زباله های دیگر و یا در معابر عمومی و جوی آب ( که در نهایت آنان از زمینهای کشاورزی سر در می آورند و باعث آلودگی محیط زیست مناطق کشاورزی شوند) آنان از زباله های معمولی جدا کرده و با تحویل به سازمان بازیافت ،با بازیافت مجدد این ظروف (که با این کار ظروف مصرفی دو باره به چرخه تولید برگشت داده می شوند) هم از حجم تولید سالانه این ظروف کاسته می شود و هم مفهوم کلمه طلای کثیف در باره آنان تحقق می یابد .
[۸/۱، ۱۹:۴۴] حسین عبیری گلپایگانی، محیط زیست سمن: ادامه مبحث
طرح حذف و ساماندهی ظروف یکبار مصرف پلاستیکی در توزیع نذورات و در مراسمهای ملی و جشنها از ایده تا عمل و ادامه پی گیر آن طرح در سال 1388
پس از برگزاری این طرح فرهنگی در سال 1387 ( که هم دارای نقاط قوت و هم دارای نکات ضعف بود ) سال بعد از آن (1388) نیز جهت اجرایی شدن این طرح فرهنگی تلاشهای زیاد شد که بخش زیادی از این فعالیت همان رسانه ای کردن طرح بود از روزنامه و خبرگزاری هاگرفته تا رادیو و تلویزیون و بخش زیادی از این فعالیتها وبلاگ نویسی بود (که در حال حاضر شبکه های مجازی جانشین اون شدند) و از طرفی به درخواست معاونت اجتماعی و فرهنگی شهرداری منطقه 15 این طرح با شعار" اصلاح الگوی مصرف، ضامن سلامت محیط زیست " در نواحی 5 (شهرک افسریه) و 6 (شهرک مسعودیه) منطقه 15 دوباره اجرا شد که در اجرای آن شهرداران نواحی پنج و شش ، اداره فرهنگی ، خانه های سلامت ، جمعیت همیاران سلامت و کانون جهان دیدگان، نیرو انتظامی ، هئیت امناء مساجد و حسینیه ها و تکایا، شورایاری های محلی و مردم محلی این دو ناحیه مشارکت داشتند که نسبت به سال گذشته (1387) با موفقیت نسبتا" خوبی روبرو شد.
نتیجه گیری نهائی از این اجرا این طرح فرهنگی در سالهای 1387 و 1388
در پایان مراسم ماههای محرم و صفر به درخواست فعالان محیط زیست و همکاری کمیته محیط زیست شورای شهر تهران یک نشست تخصصی با حضور نهادها و سازمانهای درگیری با آن طرح فرهنگی در آن دو سال (1387و 1388) در سالن جلسات شورای شهر تهران برگزار شد.
تجربه ای که فعالین محیط زیست و کارشناسان محترم برای انجام این طرح فرهنگی انجام دادند (با توجه به صحبتهای انجام شده از طرف کارشناسان دعوت شده در جلسات و همچنین پی گیری که بعدا" انجام شد) آنان به نکات خیلی مهمی رسیدند که ارزش مطرح کردن آنان را در این گزارش دارد که اگر این نظریات آن ایام در جامعه عملی می شد ما می توانستیم به مشکلات زیست محیط ظروف یکبار مصرف پلاستیکی برای همیشه پایان بدیم. همچنین فعالان محیط زیست امیدوار بودند که به توانند با همکاری هموطنان و نهادی دولتی جهت حذف این ظروف از جامعه ، به سلامت افراد و محیط زیست کشورمان کمک کنند.
[۸/۱، ۱۹:۴۵] حسین عبیری گلپایگانی، محیط زیست سمن: که بعضی از نظرات مطرح شده به شرح ذیل می باشد .
1 - نمایندگان دانشگاه های علوم پزشکی و وزارت بهداشت معتقد بودند یکی از دلیلی که باعث شده است تا استفاده ظروف یکبار مصرف در چند سال اخیر در میان مردم مورد استقبال قرار بگیرد و مردم را به استفاده از ظروف یکبار مصرف وادار سازد، بیشتر بهداشت فردی مردم بود، زیرا وزارت بهداشت در چند دهه پیش یکی از عوامل اصلی شیوع بیماری های واگیردار در میان مردم را استفاده از ظروف می دانست که در مکانهای عمومی مورد استفاده عامه مردم قرار می گرفت . (مثلا" کسانیکه 40 سال پیش جهت تزریق آمپول به درمانگاه ها مراجعه می کردند به یاد دارند سرنگهای تزریقی از جنس شیشه بود و برای هرکس که آمپولی تزریق می شد برای نفر بعد می بایست سرنگ و سرسرنگ در آب جوش ضد عفونی می شد ) آنان معتقد بودند با کاهش استفاده ظروف دایمی در میان مردم ، باعث کاهش چشمگیر مریضی های واگیردار در میان آنان شد .همچنین آنان نسبت به اینکه حدود بیش از 50 درصد از کارگاه تولید این ظروف تحت نظرات مراکز بهداشتی نیستند و ممکن است این کارگاه با استفاده از ظروف پلاستیکی که از بازیافت مواد ضایعات پلاستیکی از جمله پسماندهای پلاستیکی بیمارستانی تهیه شود شدیدا" احساس خطر می کردند و از مردم می خواستند در خرید این ظروف کاملا" دقت شود و به صرف ارزان بودن از این ظروف خرید نکنند.(لازم بذکر است این موضوع نشست برای سال 1388 می باشد)
2 – نماینده سازمان تبلیغات اسلامی و ستاد امور مساجد نیز به این نکات جالبی اشاره کردند که می گفتند:
چند سال است که وزارت بهداشت ازآنان خواسته است که در مراسم های مذهبی از مردم بخواهند که به دلیل مشکلات بهداشت فردی و جمعی مشکل از ظروف دائمی استفاده نکنند و بیشتر از ظروف یکبار مصرف استفاده کنند ولی حال با توجه به مشکلات زیست محیطی این ظروف، اگر بخواهیم به آنان بگوییم که این ظروف نیز مشکل دارند و دوباره مثل قدیم عمل شود و از ظروف دایمی استفاده کنید مردم از ما قبول نمی کنند و باعث مشکلات روانی در بین آنان می شود پس بهترین راه این است که ابتدا جایگزینی ظروف پلاستیکی را که به محیط زیست صدمه نمی زند را به ما معرفی کنید مثلا" همین ظروف گیاهی را زیاد تولید کنید تا ما مردم را به استفاده از ظروف گیاهی تشویق کنیم . آنان معتقد بودند به صرف گفتن به مردم که از ظروف یکبار مصرف پلاستیکی استفاده نشود چاره ساز نمی باشد باید به آن ظرفی که برای محیط زیست و سلامتی خطر ندارد در اختیارشان قرار داد تا آنان از ظروف پلاستیکی استفاده نکنند. همچنین آنان نسبت به سامان دهی نذرهای نیز خیلی اسرار داشتن طبق گفته آنان سالانه حدود بیش از 330 میلیارد تومان در سال مردم طعام نذری توزیع می کنند ( این آمار مربوط به سال 1385 می باشد ) که احتمال دارد خدای نکرده در این میان گاهی اسراف نیز بشود ولی اگر می شد با همین نیت ، این نذری به دست کسانیکه که مستحق این نذری هستند برسد خیلی بهتر می شد .
3 – همچنین نماینده ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران (که در حال حاضر به اسم اداره کل محیط زیست و توسعه شهرداری تغییر نام داد شده)به این نکته اشاره می کرد که تا سال 2012 کلیه کشورهای اروپای و امریکا استفاده از ظروف پلاستیکی در آن کشورها ممنوع می شود و بهترین راه این است برای کشور ایران نیز این قوانین وضع گردد و مثلا از سال 1392 ممنوعیت استفاده از ظروف پلاستیکی اجرای شود و برای این منظور ابتدا جهت عدم استفاده ظروف پلاستیکی از خود شهرداری تهران شروع کنیم ( یعنی استفاده از ظروف پلاستیکی تحت هر عنوان در کل زیر مجموعه شهرداری شهر تهران حذف گردد ) و بعد از وزارتخانه ها خواسته شود که آنان نیز به نهضت عدم استفاده از این ظروف بپیودند .
[۸/۱، ۱۹:۴۶] حسین عبیری گلپایگانی، محیط زیست سمن: 4 – نماینده صنوف تولید ظروف یکبار مصرف گیاهی نیز اعتقاد داشت که دولت باید با کمک به این صنف (که با توجه به اینکه تولید کنندگان ظروف گیاهی در کشور تازه اول کارشون بود و یک صنعت جدید نوپا بود ) با توجه به بالا بودن هزینه تولید قیمت ظروف گیاهی نسبت به ظروف پلاستیکی، دولت با در اختیار قرار دادن مواد اولیه با قیمت پایین و همچنین در اختیار دادن اعتباراتی از قبیل وام های کم بهره و یا کمک به تبدیل دستگاههای ظروف تولید کننده پلاستیکی به گیاهی با توجه به اینکه تعداد زیادی از کارگران این کشور از این طریق امر معاش می کنند به افزایش میزان تولید ظروف گیاهی کمک کنند و تا یواش یواش چرخه تولید ظروف پلاستیکی را در کشور متوقف سازیم .
5 – نماینده کمیته محیط زیست شورای شهر نیز اعتقاد داشت از جمله دلایلی دیگری که باعث بالا رفتن استفاده از ظروف پلاستیکی شده است پایین بودن قیمت خرید این ظروف و راحت کردن کار خانم های خانه جهت عدم شستشوی این ظروف می باشد ( شستشوی ظروف در بعضی از مواقع مهمانی های خانوادگی گاهی باعث می شود که کدبانوی خانه ساعت ها در آشپزخانه در کنار سینک ظرفشویی به شستن ظروف به پردازد ) همچنین مراکزی که به توزیع مواد غذای مشغول می باشند در سطح وسیعی از این ظروف استفاده می کنند که رستورانها ، ساندویج ها ، پیتزا فروشی ها و مغازه های خواربار فروشی می توان نام برد. این ظروف در خانواده های که زن و شوهر کارمند هستند و کد بانوی خانه بعلت کار بیرون از منزل، دیگر فرصت برای شستن ظروف را در منزل ندارد نیز از مصرف کنند گان این ظروف می باشند و حتی کار به جای رسیده است که در مراسم مهمانی ساده خانوادگی مانند مهمانی های افطاری، جشن های تولد ساده و مراسم دعا های خانگی استفاده از این ظروف بسیار متداول شده است ایشان اعتقاد داشت اگر عوارض و هزینه های جانبی مانند هزینه جمع آوری و تفکیک این زباله ها بالا برود که قیمت تمام شده این ظروف خیلی بالا باشد، استفاده این ظروف کاهش می یابد .
6 – نماینده سازمان بازیافت شهرداری تهران معتقد بود، با توجه به اینکه در هنگام استفاده از ظروف پلاستیکی در دمای بالای باعث آزاد شدن مواد پلاستیکی در غذا می شود و این باعث پایین آمدن مصونیت بدن در برابر بیماری ها می گردد و ایشان به این نکته اشاره کردند بعد از اینکه ثابت شد ظروف پلاستیکی نیز خود دارای معضلات بهداشتی و زیست محیطی می باشند وزارت بهداشت نسبت به تولید ظروف یکبار مصرف پلاستیکی نیز معترض می باشد و طی چند بخشنامه از مردم خواسته اند که از این ظروف مخصوصا" در دمای بالای 40 درجه استفاده نشود ( که این گفته به تائید کارشناسان وزارت بهداشت در جلسه نیز رسید ) ایشان کاهش استفاده مردم از این ظروف و بازیافت این مواد را بهترین روش برای کاهش تولید این ظروف می دانست .
7 – نمایندگان تشکلهای زیست محیطی نیز بیشتر به کار فرهنگی اعتقاد داشتن و آنان می گفتند با گرفتن عوارض از تولید کنندگان این ظروف و هزینه آن جهت ساخت برنامه های تلویزیونی و دیگر کارهای فرهنگی که باعث با رفتن آگاهی مردم از مضرات این ظروف می شود ، مردم به کاهش مصرف این ظروف تشویق خواهند شد. و همچنین آنان پیشنهاد دادند که در مراسمهای بزرگ با توجه به اینکه در مساجد ظروف دائمی وجود دارد و همچنین ظروف دایمی نیز از طریقی بعضی از مغازه اجاره داده می شود، بانیان مراسم با پرداخت دستمزد بابت شستشوی ظروف فلزی که بهداشتی باشند به بعضی از خانم های که سر پرست خانوار می باشند به جای پرداخت هزینه سنگین برای خرید ظروف پلاستیکی می توانند جهت رفع این مشکل اقدام کنند.
[۸/۱، ۱۹:۴۶] حسین عبیری گلپایگانی، محیط زیست سمن: سخن پایانی
شاید بعضی از این فعالیتها و یا صحبتها در این متن بلند، برای 14 سال پیش باشد ولی خواهی نخواهی مشکلات ظروف یکبار مصرف امروزه تقریبا همان مشکلات ظروف یکبار مصرف پلاستیکی 14 سال پیش می باشد بنده خیلی جاها گفته ام و نوشته ام در این سالها که ما فعالیتهای فرهنگسازی و آگاهسازی زیادی در میان مردم انجام دادیم ولی نتوانستیم شهروندان ایرانی و نهادی حاکمیتی(قوه مجریه،قوه قضاییه و قوه مقننه) نسبت به کاهش این ظروف مسئولیت پذیر کنیم و معضلات استفاده از ظروف یکبار مصرف پلاستیکی هنوز یک معضل تقریبا ملی می باشد و اگر به موقع این مشکل رفع نگردد، می تواند باعث صدمات سنگینی را به محیط زیست و سلامت کشور وارد کند که این صدمه گریبانگیر همه ملت و دولت و بدتر از همه نسلهای آینده خواهد شد حال فرقی به غنی و فقیر بودن ماها ندارد لذا دولت و مردم باید دست به دست هم و این مشکل را پیش از آنکه بیشتر از این خطر آفرین گردد مهار کنند .
